کلسی ویروس گربه چیست؟ علائم، راههای انتقال و درمان

فهرست مطالب
- کلسی ویروس گربه چیست؟
- علائم کلسی ویروس گربه
- علائم تنفسی و چشمی
- زخم و درد دهان
- علائم عمومی بیماری
- علائم کمتر شایع
- تفاوت کلسی ویروس و هرپس ویروس گربه
- زخم دهان و زبان در کلسی ویروس
- تشخیص سریع علائم و میزان فوریت
- شکل شدید و سیستمیک کلسی ویروس
- راه انتقال کلسی ویروس گربه
- طول دوره کلسی ویروس گربه
- تشخیص کلسی ویروس چگونه انجام میشود؟
- درمان کلسی ویروس گربه
- مراقبت از گربه مبتلا در خانه
- تغذیه گربه مبتلا به زخم دهان
- چه غذایی مناسبتر است؟
- چگونه گربه را به غذاخوردن تشویق کنیم؟
- چه زمانی تغذیه تخصصی لازم است؟
- ضدعفونی محیط و جلوگیری از سرایت
- واکسن کلسی ویروس گربه
- پیشگیری از ابتلا و شیوع بیماری
- بهبودی و پیشآگهی بیماری
کلسی ویروس گربه یک بیماری مسری است که بیشتر دستگاه تنفسی فوقانی و دهان گربه را درگیر میکند. عطسه، ترشح بینی و چشم، تب، بیحالی و زخمهای دردناک روی زبان یا لثه از نشانههای رایج آن هستند. شدت بیماری در همه گربهها یکسان نیست؛ بعضی گربهها تنها علائم خفیف شبیه سرماخوردگی دارند، اما بچهگربهها و حیوانات دارای ضعف سیستم ایمنی ممکن است به مراقبت جدیتری نیاز پیدا کنند.
درمان کلسی ویروس بیشتر بر کاهش درد، جلوگیری از کمآبی، حفظ تغذیه و کنترل عفونتهای ثانویه تمرکز دارد. اگر گربه غذا نمیخورد، تنفس سختی دارد، بسیار بیحال است یا زخمهای دهانی مانع نوشیدن آب شدهاند، مراجعه سریع به دامپزشک ضروری است.
کلسی ویروس گربه چیست؟
کلسی ویروس گربه یا Feline Calicivirus که بهاختصار FCV نامیده میشود، یکی از عوامل شایع عفونتهای تنفسی و بیماریهای دهانی در گربههاست. این ویروس سویههای مختلفی دارد؛ به همین دلیل نوع و شدت علائم میتواند از یک گربه تا گربه دیگر متفاوت باشد.
بیشتر موارد بیماری با مشکلات تنفسی، تب و زخمهای داخل دهان همراه هستند. بااینحال، بعضی سویهها میتوانند باعث لنگش موقت و در موارد نادر، بیماری شدید و گسترده در بدن شوند.
براساس توضیحات مرکز درمانی دامپزشکی VCA، این ویروس یکی از عوامل مهم عفونت دستگاه تنفسی فوقانی و بیماریهای دهانی گربهها محسوب میشود.
کلسی ویروس با ویروسهای انسانی که نام مشابه دارند یکسان نیست. این بیماری مخصوص گربهسانان است و شواهدی مبنی بر انتقال آن به انسان یا سگ وجود ندارد.
علائم کلسی ویروس گربه
نشانههای اولیه معمولاً شبیه سرماخوردگی یا عفونت تنفسی هستند. شدت علائم به سن گربه، وضعیت سیستم ایمنی و سویه ویروس بستگی دارد و ممکن است از عطسه خفیف تا زخمهای دردناک دهان متفاوت باشد.
علائم تنفسی و چشمی
عطسه، گرفتگی بینی و ترشحات چشم و بینی از علائم رایج کلسی ویروس هستند. ترشحات ممکن است در ابتدا شفاف باشند و با ایجاد عفونت ثانویه، به رنگ زرد یا سبز درآیند. التهاب چشم، اشکریزش، سرفه و تنفس دشوار نیز در بعضی گربهها دیده میشود.
زخم و درد دهان
زخم روی زبان، لثه، لب یا سقف دهان یکی از نشانههای مهم بیماری است. این زخمها میتوانند باعث آبریزش دهان، بوی بد دهان، درد هنگام بلع و امتناع از غذا شوند. بعضی گربهها به ظرف غذا نزدیک میشوند، اما بهدلیل درد از خوردن منصرف میشوند.
علائم عمومی بیماری
تب، بیحالی، کاهش اشتها و گوشهگیری معمولاً همراه با علائم تنفسی یا دهانی ظاهر میشوند. کمشدن مصرف آب و غذا میتواند به ضعف، کاهش وزن و کمآبی بدن منجر شود؛ بهخصوص در بچهگربهها که سریعتر دچار افت وضعیت عمومی میشوند.
علائم کمتر شایع
برخی سویههای کلسی ویروس موجب التهاب مفاصل و لنگش موقت میشوند که بیشتر در بچهگربهها دیده میشود. در موارد شدید ممکن است گربه دچار تب بالا، تورم صورت یا پاها، زردی و مشکلات تنفسی شود که نیازمند مراجعه فوری به دامپزشک است.
وجود یک یا چند مورد از این نشانهها برای تشخیص قطعی کافی نیست. هرپسویروس، بیماریهای دندان و لثه و بعضی عفونتهای دیگر نیز علائم مشابهی ایجاد میکنند؛ بنابراین تشخیص نهایی باید پس از معاینه دامپزشکی انجام شود.
تفاوت کلسی ویروس و هرپس ویروس گربه
کلسیویروس و هرپسویروس هر دو میتوانند باعث عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، عطسه، تب و ترشح چشم و بینی شوند؛ به همین دلیل تشخیص آنها تنها از روی علائم عمومی دشوار است. بااینحال، محل درگیری و بعضی نشانههای شاخص میتوانند احتمال هر بیماری را مشخصتر کنند.
| معیار مقایسه | کلسی ویروس گربه | هرپس ویروس گربه |
|---|---|---|
| ناحیه درگیری شاخص | دهان، زبان و گاهی مفاصل | چشم، قرنیه، بینی و مجاری تنفسی |
| نشانه متمایزتر | زخم زبان و دهان، آبریزش دهان و گاهی لنگش موقت | التهاب شدید چشم و زخم قرنیه |
| علائم مشترک | عطسه، تب، بیحالی و ترشح چشم و بینی | عطسه، تب، بیحالی و ترشح چشم و بینی |
| وضعیت پس از بهبودی | بعضی گربهها مدتی یا برای مدت طولانی ویروس را دفع میکنند | ویروس معمولاً بهصورت نهفته در بدن باقی میماند و ممکن است با استرس دوباره فعال شود |
| مقاومت در محیط | روی بعضی سطوح مدت بیشتری باقی میماند | در محیط مقاومت کمتری دارد و تماس مستقیم اهمیت بیشتری دارد |
| تمرکز درمان | کنترل درد دهان، تأمین آب و غذا و درمان عفونت ثانویه | مراقبت از چشم و تنفس و در بعضی موارد مصرف داروی ضدویروس با تجویز دامپزشک |
زخمهای دردناک دهان و لنگش موقت بیشتر به نفع کلسیویروس هستند، درحالیکه التهاب شدید چشم و زخم قرنیه احتمال هرپسویروس را افزایش میدهند. بااینحال، بعضی گربهها همزمان به بیش از یک عامل عفونی مبتلا میشوند و تشخیص قطعی باید براساس معاینه و در صورت نیاز آزمایش انجام شود.
زخم دهان و زبان در کلسی ویروس
زخمهای دهانی کلسی ویروس معمولاً روی سطح یا کنارههای زبان، لثه، لب، سقف دهان و گاهی اطراف بینی دیده میشوند. این زخمها دردناکاند و ممکن است باعث شوند گربه به ظرف غذا نزدیک شود، اما پس از بوکردن یا چند بار لیسزدن از خوردن غذا منصرف شود.
نشانههای درد دهان شامل آبریزش زیاد، تکاندادن سر، پنجهکشیدن به دهان، جویدن یکطرفه و افتادن غذا از دهان است. کاهش اشتها همیشه به دلیل بیمیلی نیست؛ گاهی گربه گرسنه است، اما بهدلیل زخم و التهاب نمیتواند غذا بخورد.
کلسی ویروس تنها علت ایجاد زخم داخل دهان نیست. بیماریهای دندان و لثه، مشکلات کلیوی، ورود جسم خارجی، تماس با مواد محرک و برخی بیماریهای ایمنی نیز میتوانند چنین زخمهایی ایجاد کنند. برای شناخت سایر دلایل، مطلب علت و درمان زخم دهان گربه را بخوانید.
تشخیص سریع علائم و میزان فوریت
جدول زیر به تشخیص قطعی بیماری کمک نمیکند، اما نشان میدهد در زمان مشاهده هر علامت چه اقدامی مناسبتر است.
| وضعیت گربه | اقدام پیشنهادی |
|---|---|
| عطسه و ترشح شفاف همراه با اشتهای طبیعی | تعیین وقت معاینه و پایش دقیق علائم |
| زخم دهان، آبریزش یا درد هنگام غذاخوردن | مراجعه به دامپزشک در همان روز |
| نخوردن غذا یا آب، ضعف و نشانههای کمآبی | مراجعه سریع به دامپزشک |
| تنفس با دهان باز، کبودی زبان یا تقلا برای نفسکشیدن | مراجعه فوری به مرکز شبانهروزی |
| تب شدید، تورم صورت یا پاها و زردی لثه | وضعیت اورژانسی |
| بیحالی شدید بچهگربه | معاینه فوری، حتی با علائم ظاهراً خفیف |
گربهها ممکن است بیماری و درد خود را پنهان کنند. بنابراین کاهش محسوس غذاخوردن، گوشهگیری یا تغییر ناگهانی رفتار را نباید کماهمیت دانست.
شکل شدید و سیستمیک کلسی ویروس
در موارد نادر، سویهای شدید از ویروس میتواند بیماری سیستمیک ایجاد کند. در این حالت، عفونت فقط به دهان و دستگاه تنفسی محدود نمیماند و اندامهای مختلف بدن نیز درگیر میشوند. این وضعیت با کلسی ویروس معمولی تفاوت دارد و به درمان فوری نیاز دارد.
علائم هشداردهنده شکل شدید بیماری عبارتاند از:
- تب بالا و مداوم
- بیحالی و ضعف شدید
- تورم صورت یا اندامها
- زخم پوست اطراف دهان، بینی، گوش یا پنجهها
- زردشدن پوست، لثه یا سفیدی چشم
- خونریزی غیرعادی
- استفراغ یا اسهال شدید
- تنفس دشوار
- افت ناگهانی وضعیت عمومی
این نشانهها ممکن است در بیماریهای جدی دیگری نیز دیده شوند. منتظر کاملشدن علائم نمانید و گربه را برای ارزیابی اورژانسی به دامپزشک برسانید.
راه انتقال کلسی ویروس گربه
کلسی ویروس بسیار مسری است و از طریق بزاق، ترشحات بینی و ترشحات چشم گربه آلوده منتشر میشود. گربه بیمار هنگام عطسهکردن قطرات آلوده را در اطراف پخش میکند. تماس مستقیم، لیسیدن یکدیگر و استفاده مشترک از وسایل نیز امکان انتقال را افزایش میدهد.
مهمترین مسیرهای انتقال شامل موارد زیر است:
- تماس مستقیم با گربه بیمار یا ناقل
- عطسه و پخش قطرات تنفسی در فاصله نزدیک
- استفاده مشترک از ظرف غذا و آب
- استفاده از خاک و ظرف دستشویی مشترک
- تماس با اسباببازی، برس، پتو یا جای خواب آلوده
- انتقال ترشحات با دست، لباس یا وسایل افراد
- انتقال از گربه مادر ناقل به بچهگربهها
گربهای که ظاهراً سالم است نیز ممکن است ویروس را دفع کند. به همین دلیل ورود یک گربه جدید به خانه، پانسیون، پرورشگاه یا محیطهای دارای تعداد زیادی گربه میتواند احتمال انتشار بیماری را بیشتر کند.
طول دوره کلسی ویروس گربه
پس از تماس با ویروس، معمولاً چند روز طول میکشد تا علائم ظاهر شوند. دوره نهفتگی در بسیاری از موارد حدود ۲ تا ۶ روز است. نشانههای بالینی بیماری نیز ممکن است حدود ۱۴ تا ۲۱ روز ادامه داشته باشند، اما زمان بهبودی به سن، سویه ویروس، وضعیت ایمنی و شدت بیماری بستگی دارد.
گربه در دوره نهفتگی و زمان بروز علائم میتواند بیماری را منتقل کند. دفع ویروس معمولاً دستکم ۲ تا ۳ هفته ادامه دارد. بعضی گربهها پس از بهبود ظاهری نیز برای چند ماه ناقل باقی میمانند و تعداد کمی ممکن است مدت طولانیتری ویروس را دفع کنند.
بهبود ظاهری به معنای پایان قطعی قدرت انتقال نیست. زمان مناسب برای خارجکردن گربه از قرنطینه باید با توجه به وضعیت خانه و نظر دامپزشک تعیین شود، بهخصوص اگر بچهگربه، گربه واکسینهنشده یا حیوان دارای بیماری زمینهای در خانه حضور دارد.
تشخیص کلسی ویروس چگونه انجام میشود؟
دامپزشک ابتدا دهان، زبان، لثه، چشمها، بینی، دمای بدن، وضعیت آبرسانی و نحوه تنفس گربه را بررسی میکند. وجود زخم زبان همراه با علائم تنفسی میتواند احتمال کلسی ویروس را افزایش دهد، اما تشخیص فقط براساس ظاهر زخم انجام نمیشود.
در موارد خفیف ممکن است معاینه و سابقه تماس با گربههای دیگر برای تشخیص احتمالی کافی باشد. در شرایط شدید، طولانی یا غیرمعمول، آزمایشهای تکمیلی درخواست میشوند:
- آزمایش PCR از نمونه دهان، بینی یا چشم
- آزمایش خون برای بررسی عفونت و وضعیت عمومی
- عکسبرداری از قفسه سینه در صورت احتمال ذاتالریه
- کشت ترشحات در صورت شک به عفونت باکتریایی
- بررسی بیماریهای همزمان یا عوامل تضعیفکننده ایمنی
نتیجه مثبت PCR باید همراه با علائم و یافتههای معاینه تفسیر شود؛ زیرا گربههای ناقل یا حتی بعضی گربههای بدون علامت نیز ممکن است نتیجه مثبت داشته باشند.
درمان کلسی ویروس گربه
برای بیشتر موارد کلسی ویروس، دارویی که ویروس را مستقیماً و بهطور قطعی از بدن حذف کند وجود ندارد. درمان اصلی حمایتی است و کمک میکند بدن گربه فرصت مقابله با عفونت را پیدا کند. برنامه درمان با توجه به شدت علائم تنظیم میشود.
اقدامات درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- سرمدرمانی برای جبران کمآبی
- داروی ضد درد مناسب گربه
- داروی کاهش التهاب با تجویز دامپزشک
- داروی چشمی در صورت وجود التهاب یا ترشح چرکی
- داروی افزایش اشتها در موارد لازم
- تغذیه حمایتی یا استفاده از لوله تغذیه
- اکسیژندرمانی در مشکلات شدید تنفسی
- آنتیبیوتیک برای عفونت باکتریایی ثانویه
آنتیبیوتیک کلسی ویروس را درمان نمیکند، زیرا عامل بیماری یک ویروس است. دامپزشک فقط زمانی از آنتیبیوتیک استفاده میکند که عفونت باکتریایی ثانویه وجود داشته باشد یا احتمال ایجاد آن بالا باشد.
مراقبت از گربه مبتلا در خانه
گربهای که علائم خفیف دارد ممکن است با نظر دامپزشک در خانه مراقبت شود. محل استراحت باید گرم، آرام و دور از رفتوآمد باشد. ظرف آب، غذا، خاک و وسایل گربه بیمار را از سایر حیوانات جدا کنید.
برای مراقبت بهتر این نکات را رعایت کنید:
- ترشحات چشم و بینی را با گاز یا پارچه نرم و مرطوب پاک کنید.
- از یک دستمال مشترک برای دو چشم استفاده نکنید.
- آب تازه را همیشه در دسترس قرار دهید.
- مقدار آب و غذای مصرفشده را روزانه بررسی کنید.
- داروها را دقیقاً مطابق نسخه و تا پایان دوره مصرف کنید.
- گربه را از سایر گربهها جدا نگه دارید.
- پس از تماس با حیوان، دستها را با آب و صابون بشویید.
- هیچ داروی انسانی را بدون نظر دامپزشک استفاده نکنید.
استامینوفن، ایبوپروفن و بسیاری از مسکنهای انسانی برای گربهها خطرناک یا کشندهاند. برای کاهش تب یا درد دهان، تنها باید از دارویی استفاده شود که دامپزشک با مقدار دقیق تجویز کرده است.
تغذیه گربه مبتلا به زخم دهان
گرفتگی بینی میتواند حس بویایی گربه را ضعیف کند و زخمهای دهانی نیز جویدن و بلعیدن را دردناک سازند. در این شرایط، نوع غذا و نحوه ارائه آن روی میزان اشتهای حیوان تأثیر زیادی دارد.
چه غذایی مناسبتر است؟
غذای تر، نرم و کمی گرمشده معمولاً راحتتر خورده میشود. میتوانید غذا را له کنید تا گربه به جویدن کمتری نیاز داشته باشد. گرمکردن ملایم نیز بوی غذا را بیشتر میکند، اما دمای آن نباید بهاندازهای باشد که زخمهای دهان را تحریک کند.
چگونه گربه را به غذاخوردن تشویق کنیم؟
غذا را در وعدههای کوچک و داخل ظرفی تمیز و کمعمق قرار دهید. پاککردن ترشحات بینی پیش از غذا و انتخاب محیطی آرام نیز میتواند به بهترشدن اشتها کمک کند. اگر گربه غذای همیشگی خود را نمیخورد، درباره انتخاب غذای نرمتر یا رژیم حمایتی با دامپزشک مشورت کنید.
چه زمانی تغذیه تخصصی لازم است؟
غذا را بدون آموزش دامپزشک با سرنگ وارد دهان گربه نکنید؛ زیرا در حیوان ضعیف یا دارای مشکل بلع، احتمال ورود غذا به ریه وجود دارد. اگر گربه غذا و آب کافی دریافت نمیکند، وزن کم کرده یا بهدلیل درد قادر به بلع نیست، ممکن است به داروی افزایش اشتها، سرم یا تغذیه تخصصی نیاز داشته باشد.
ضدعفونی محیط و جلوگیری از سرایت
کلسی ویروس میتواند مدتی روی سطوح و وسایل آلوده باقی بماند. ابتدا مو، غذا، خاک و سایر آلودگیهای قابلمشاهده را پاک کنید و سپس از ضدعفونیکنندهای استفاده کنید که روی برچسب آن تأثیر بر ویروسهای بدون پوشش ذکر شده باشد.
هنگام ضدعفونی به این موارد توجه کنید:
- ظرف آب و غذا را روزانه بشویید.
- پتو و پارچهها را جداگانه بشویید.
- اسباببازیها و برس مشترک را ضدعفونی یا تعویض کنید.
- ظرف خاک را مرتب تخلیه و تمیز کنید.
- گربه را تا خشکشدن کامل سطوح از محل دور نگه دارید.
- سفیدکننده را با آمونیاک، اسید یا شویندههای دیگر مخلوط نکنید.
- غلظت و زمان تماس محلول را طبق برچسب محصول رعایت کنید.
در خانههای چندگربهای بهتر است رسیدگی به گربه سالم قبل از گربه بیمار انجام شود. تعویض لباس یا استفاده از روپوش جداگانه نیز احتمال انتقال آلودگی را کاهش میدهد.
واکسن کلسی ویروس گربه
واکسن FCV یکی از واکسنهای اصلی گربههاست و معمولاً در قالب واکسن چندگانه تزریق میشود. واکسن ممکن است از تمام موارد ابتلا جلوگیری نکند، زیرا سویههای مختلفی از ویروس وجود دارند؛ بااینحال میتواند شدت علائم و طول بیماری را کاهش دهد.
گربه واکسینهشده نیز ممکن است آلوده شود یا ویروس را منتقل کند. بنابراین واکسیناسیون جایگزین قرنطینه گربه جدید، نظافت وسایل و جداسازی حیوان بیمار نیست.
پیشگیری از ابتلا و شیوع بیماری
کنترل کلسی ویروس در محیطهای دارای چند گربه اهمیت بیشتری دارد. پانسیونها، پرورشگاهها، پناهگاهها و خانههای چندگربهای باید برای ورود حیوان جدید و مشاهده علائم تنفسی برنامه مشخصی داشته باشند.
اقدامات پیشگیرانه عبارتاند از:
- واکسیناسیون منظم طبق برنامه دامپزشک
- جداسازی گربه جدید پیش از تماس با سایر گربهها
- معاینه حیوان جدید در صورت عطسه، ترشح یا زخم دهان
- جلوگیری از استفاده مشترک از ظرف و وسایل
- شستوشوی دستها میان تماس با گربهها
- تهویه مناسب و جلوگیری از ازدحام
- ضدعفونی منظم سطوح و تجهیزات
- کاهش استرس و تأمین تغذیه مناسب
واکسن و رعایت بهداشت در کنار یکدیگر احتمال شیوع شدید را کاهش میدهند.
بهبودی و پیشآگهی بیماری
بیشتر گربههای بالغ سالم با مراقبت مناسب بهبود پیدا میکنند. در موارد خفیف، اشتها و فعالیت حیوان بهتدریج بازمیگردد و زخمهای دهانی نیز با فروکشکردن عفونت بهتر میشوند. سرفه، ترشح یا التهاب دهان در بعضی گربهها ممکن است مدت بیشتری ادامه پیدا کند.
احتمال عوارض در بچهگربهها، گربههای واکسینهنشده، حیوانات مسن و گربههای دارای بیماری زمینهای بیشتر است. ذاتالریه، کمآبی، کاهش وزن، عفونت ثانویه و التهاب مزمن دهان از عوارض احتمالی محسوب میشوند.
پس از برطرفشدن علائم نیز باید اشتها، وزن، تنفس و وضعیت دهان بررسی شود. ناقلبودن بعضی گربهها باعث میشود رعایت بهداشت و مدیریت تماس با گربههای حساس همچنان اهمیت داشته باشد.
جمعبندی
کلسی ویروس گربه یک بیماری مسری تنفسی و دهانی است که معمولاً با عطسه، ترشح چشم و بینی، تب و زخم زبان یا لثه همراه میشود. بیشتر گربههای سالم با درمان حمایتی و مراقبت مناسب بهبود پیدا میکنند، اما بچهگربهها و حیوانات ضعیف ممکن است در معرض عوارض جدی قرار بگیرند.
جداسازی گربه بیمار، ضدعفونی صحیح وسایل، تأمین آب و غذای مناسب و مصرف دقیق داروهای دامپزشک بخش مهمی از مراقبت هستند. واکسیناسیون نیز اگرچه همیشه مانع ابتلا نمیشود، احتمال بیماری شدید را کاهش میدهد. در صورت قطع غذاخوردن، مشکل تنفسی یا افت سریع وضعیت عمومی، درمان خانگی را ادامه ندهید و گربه را به دامپزشک برسانید.
سوالات متداول
آیا کلسی ویروس گربه به انسان منتقل میشود؟
خیر. کلسی ویروس گربه بهطور معمول مخصوص گربهسانان است و برای انسان یا سگ بیماری ایجاد نمیکند. بااینحال، انسان میتواند ویروس را با دست، لباس یا وسایل آلوده از یک گربه به گربه دیگر منتقل کند.
کلسی ویروس گربه چند روز طول میکشد؟
علائم معمولاً پس از یک دوره نهفتگی حدود ۲ تا ۶ روز ظاهر میشوند و ممکن است ۱۴ تا ۲۱ روز ادامه داشته باشند. دفع ویروس در برخی گربهها پس از بهبود ظاهری نیز ادامه پیدا میکند.
آیا کلسی ویروس گربه درمان قطعی دارد؟
درمان بیشتر حمایتی و متناسب با علائم است. جبران کمآبی، کنترل درد، حفظ تغذیه و درمان عفونتهای باکتریایی ثانویه به گربه کمک میکنند دوره بیماری را پشت سر بگذارد.
آیا گربه واکسینهشده کلسی ویروس میگیرد؟
بله، احتمال ابتلا همچنان وجود دارد؛ اما واکسیناسیون معمولاً شدت علائم و مدت بیماری را کاهش میدهد. سویههای مختلف ویروس یکی از دلایل محافظتنکردن کامل واکسن هستند.
برای زخم دهان گربه چه غذایی مناسب است؟
غذای تر، نرم و کمی گرمشده معمولاً خوردن را آسانتر میکند. اگر گربه بهدلیل درد دهان غذا نمیخورد یا در بلع مشکل دارد، باید سریعتر توسط دامپزشک معاینه شود.




